کتاب دوم: در اسباب تملک (ماده 140)

1673

ماده 140 - تملک حاصل می شود:

1 - به احیا اراضی موات و حیازت اشیا مباحه؛

2 - به وسیله عقود و تعهدات؛

3 - به وسیله اخذ به شفعه؛

4 - به ارث.

قسمت دوم: در عقود و معاملات و الزامات

1319

باب اول: در عقود و تعهدات به طور کلی (ماده 183)

2227

ماده 183 - عقد عبارت است از اینکه یک یا چند نفر در مقابل یک یا چند نفر دیگر تعهد بر امری نمایند و مورد قبول آنها باشد.

قسمت سوم: در اخذ به شفعه (مواد 808 تا 824)

1871

ماده 808

1244

هرگاه مال غیر منقول قابل تقسیمی، بین دو نفر مشترک باشد و یکی از دو شریک، حصه خود را به قصد بیع به شخص ثالثی منتقل کند شریک دیگر حق دارد قیمتی را که مشتری داده است به او بدهد و حصه مبیعه را تملک کند.

این حق را حق شفعه و صاحب آن را شفیع می گویند.

ماده 809

1250

هرگاه بنا و درخت بدون زمین فروخته شود حق شفعه نخواهد بود.

ماده 810

1298

اگر ملک دو نفر در ممر یا مجری مشترک باشد و یکی از آنهاملک خود را با حق ممر یا مجری بفروشد دیگری حق شفعه دارداگرچه در خود ملک، مشاعا شریک نباشد ولی اگر ملک را بدون ممر یا مجری بفروشد دیگری حق شفعه ندارد.

ماده 811

1221

اگر حصه یکی از دو شریک، وقف باشد متولی یا موقوف علیهم حق شفعه ندارد.

ماده 812

1184

اگر مبیع، متعدد بوده و بعض آن قابل شفعه و بعض دیگرقابل شفعه نباشد حق شفعه را می توان نسبت به بعضی که قابل شفعه است به قدر حصه آن بعض از ثمن اجرانمود.

ماده 813

1216

در بیع فاسد، حق شفعه نیست.

ماده 814

1326

خیاری بودن بیع مانع از اخذ به شفعه نیست.

ماده 815

1166

حق شفعه را نمی توان فقط نسبت به یک قسمت از مبیع اجرا نمود. صاحب حق مزبور یا باید از آن صرف نظر کند یا نسبت به تمام مبیع اجرا نماید.

ماده 816

1207

اخذ به شفعه، هر معامله ای را که مشتری قبل از آن و بعد ازعقد بیع نسبت به مورد شفعه نموده باشد، باطل می نماید.

ماده 817

1199

در مقابل شریکی که به حق شفعه تملک می کند مشتری ضامن درک است نه بایع لیکن اگر در موقع اخذ به شفعه مورد شفعه هنوز به تصرف مشتری داده نشده باشد شفیع حق رجوع به مشتری نخواهد داشت.

ماده 818

1195

مشتری نسبت به عیب و خرابی و تلفی که قبل از اخذ به شفعه در ید او حادث شده باشد ضامن نیست و همچنین است بعداز اخذ به شفعه و مطالبه، در صورتی که تعدی یا تفریط نکرده باشد.

ماده 819

1181

نماآتی که قبل از اخذ به شفعه در مبیع حاصل می شود درصورتی که منفصل باشد مال مشتری و در صورتی که متصل باشدمال شفیع است ولی مشتری می تواند بنایی را که کرده یا درختی راکه کاشته قلع کند.

ماده 820

1231

هرگاه معلوم شود که مبیع، حین البیع معیوب بوده و مشتری ارش گرفته است شفیع در موقع اخذ به شفعه مقدار ارش را از ثمن کسر می گذارد. حقوق مشتری در مقابل بایع راجع به درک مبیع همان است که در ضمن عقد بیع، مذکور شده است.

ماده 821

1153

حق شفعه فوری است.

ماده 822

1195

حق شفعه قابل اسقاط است و اسقاط آن به هر چیزی که دلالت بر صرف نظرکردن از حق مزبور نماید واقع می شود.

ماده 823

1195

حق شفعه بعد از موت شفیع به وارث یا وراث او منتقل می شود.

ماده 824

1176

هرگاه یک یا چند نفر از وراث، حق خود را اسقاط کند باقی وراث نمی توانند آن را فقط نسبت به سهم خود اجرا نمایند و باید یا از آن صرف نظر کنند یا نسبت به تمام مبیع اجرا نمایند.

وکلای عدل جو